Z DNIA NA DZIEŃ, Z TYGODNIA NA TYDZIEŃ

Moja ostatnia przeprowadzka

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: czwartek, 01 październik 2020

Jerzy Żelazny
                                                                                                           Żale Agatona

Nie da się ukryć - jestem już na ostatniej prostej swego życia. Jasne, jakiś niemiły zakręt może się przytrafić, na co jestem przygotowany. Ostatnio sam sobie taki zakręt zafundowałem.  Przeprowadzkę mianowicie. Po pięćdziesięciu latach i dwóch miesiącach zdecydowałem się zmienić mieszkanie na nieco mniejsze, lecz korzystniej usytuowane – w cichej uliczce w środku miasteczka, na parterze domu. Bliżej do sklepów, „Biedronkę” i „Polomarket” mam pod nosem, również kilka innych mniejszych sklepów, aptekę. To są plusy.

Minusem była sama przeprowadzka i pierwsze noce w nowym miejscu, czyli zerwanie z przywiązaniem do poprzedniego lokum, jego położenia i oswojenia się w nowej przestrzeni. Niby nic wielkiego – ta sama miejscowość, tylko kilka ulic dalej. A jednak w nowym miejscu odczułem jakąś obcość, która wyzierała z  z otoczenia domu, wejścia do domu, z sąsiednich budynków. Nawet kościół, który wznosi się vis-à-vis mojego domu, jest jakiś inny. Przez lata patrzałem na jego bryłę od innej strony, a z tamtej strony jego elewacja wydaje mi się mniej ciekawa, uboższa, ma charakter tylnej, natomiast od strony ulicy, na której teraz mieszkam, jest to wprawdzie fasada boczna, z bocznym wejściem, ale architektonicznie bardziej reprezentacyjna, bogatsza w elementy zdobnicze.

Czytaj więcej: Moja ostatnia przeprowadzka

„Ość wieloryba” Lesława Nowary

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: środa, 30 wrzesień 2020

Klaudia Jeznach

ŚWIAT, KTÓREGO NIE MA

1. Najnowszy zbiór poetycki Lesława Nowary Ość wieloryba wydany nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich to zbiór trzydziestu wierszy, z których na plan pierwszy wysuwa się stworzona przez gliwickiego poetę nowa Księga Rodzaju. Być może jest to projekt zbyt śmiały i ryzykowny, lecz wielokrotna lektura tekstów pokazuje, że dla Nowary nie ma rzeczy niemożliwych. Jego poezja jest w stanie stanąć na literackim piedestale i równać się z najwybitniejszymi tekstami kultury.

2. Tytułowy wiersz otwierający zbiór, rozpoczyna się przepiękną metaforą ludzkiego życia, podmiot liryczny wyjawia, że:

Kiedy biorę kroplę wody w dwa palce
By przyjrzeć się Ziemi jak przez lupę
Dostrzegam na niej rysę
Zrobioną chyba paznokciem
Wyglądającą jak przecinek

To człowiek

Literacki świat nie jest tworem wyidealizowanym, to współczesna wersja poszukiwania siebie, miejsca człowieka we wszechświecie i próba zrozumienia pierwiastków, które budują naszą egzystencję. Czym jest czas i przestrzeń? Jak współpracować z takimi kategoriami lub jak je pojąć nolens volens ograniczonym umysłem? Wydaje się, że droga wiedzie czytelnika przez sferę temporalną i „bezczas”, we wszystkich kierunkach ludzkiej percepcji. Aby podążanie szlakami nowej Genesis nie zaprowadziło nas donikąd, poeta konstruując swój świat, wyposażył go w szereg drogowskazów. Jednym z takich znaków świetlnych jest z pewnością ironia, co więcej ironia intertekstualna. To ona daje możliwość opowiedzenia o świecie, który powstanie, gdy:

Czytaj więcej: „Ość wieloryba” Lesława Nowary

Saturator z awangardą

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: wtorek, 29 wrzesień 2020

Sylwia Gibaszek

Festiwal teatralny Saturator odbywający się w Garwolinie już drugi raz zagościł na kulturalnej mapie Mazowsza.
Przed rokiem między 13 a 15 września Mazowiecki Instytut Kultury, Miasto Garwolin i Centrum Sportu i Kultury w Garwolinie zaprosili wszystkich miłośników teatralnych wrażeń do udziału w wyjątkowym wydarzeniu. W programie były przedstawienia dla dzieci i dorosłych, spektakle teatrów ulicznych z Polski i zagranicy, występy zespołów lokalnych oraz parada teatralna ulicami miasta.

12 września bieżącego roku ponownie miałam okazję uczestniczyć w powyższym wydarzeniu. Festiwal, jak piszą organizatorzy, odbywał się pod hasłem „Mimo wszystko”.
Pomimo szalejącej nadal pandemii covid i związanych z kryzysem ograniczeń budżetowych, Garwolin kolejny raz zorganizował imprezę niezwykle wysmakowaną artystycznie. Prezentowane były spektakle działającego od wielu lat miejskiego Teatru Rękawiczka oraz prace z gatunku video art młodych lokalnych twórców, jak również widowiska znanych w Polsce i na świecie artystów scenicznych.
Organizatorzy Saturatora postawili na awangardę, co bardzo mnie ucieszyło. Nie wszędzie na co dzień można obejrzeć spektakle, które są widowiskami multimedialnymi i bardzo brawurowymi przedsięwzięciami, wręcz eksperymentami społecznymi.
Mam na myśli projekt „Arka” Teatru Ósmego Dnia, z ruchomą sceną w postaci płonącego okrętu, który był prezentowany na najważniejszych festiwalach europejskich, a także w Singapurze, Meksyku czy Wenezueli oraz „Cykl” Teatru Usta Usta, mocno zacierający granice między tym, co realne i wirtualne.

Czytaj więcej: Saturator z awangardą

„Pomerania” wrześniowa

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: sobota, 26 wrzesień 2020

Pojawił się dziewiąty tegoroczny numer kaszubskiego miesięcznika społeczno-kulturalnego „Pomerania” (nr 9 [545] 2020). Wewnątrz numeru umieszczono osobno paginowaną ośmiostronicową wszywkę dodatku edukacyjnego „Najô Ùczba”. A przy numerze znajdziemy kwartalny bezpłatny literacki dodatek kaszubskojęzyczny ”Stegna” 3/2020 [57].
A co między okładkami wrześniowego – liczącego 68 stron - wydania? Między innymi:

Przemysław Ruchlewski: „1980 – 2020. Czterdziesta rocznca strajków sierpniowych”;

„Wiedziałem, ze to nie mój system – marzec i grudzień mi to uzmysłowiły” – z Janem Wyrowińskim, prezesem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego i działaczem opozycji antykomunistycznej, rozmawia Przemysław Ruchlewski;

Lech Bądkowski: „Przypisy dnia”;

„Wspomnienie Renaty Kiedrowskiej o Lechu Bądkowskim”;

(MA): „Książka o pisarzu, społeczniku, polityku i żołnierzu” (Marek Adamkowicz, Iwona Joć Lech Bądkowski jakiego nie znaliśmy. Lech Bądkowski o sobie);

Czytaj więcej: „Pomerania” wrześniowa

„Obcy jestem” Stefana Jurkowskiego

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: piątek, 25 wrzesień 2020

Leszek Żuliński

WIERSZE SZCZEGÓLNIE NIESZABLONOWE

 Stefana Jurkowskiego zapewne zna większość z nas.
 Och, o wieloletnim wydawaniu jego tomików wiem sporo i za każdym razem zazdroszczę Stefanowi weny poetyckiej. Dla mnie jest On „człowiek-orkiestra”. Poza tym iluż nam dawał swoje okno na świat. W ogóle jest bardzo aktywny w życiu literackim. I świetnie znany w warszawskim ZLP.
 Jeśli przeczytacie w Wikipedii jego życiorys i działalność, to zrozumiecie, że to „człowiek-orkiestra”.
 Tym razem mamy kolejny – już dziewiętnasty – nowy tom wierszy Stefana. Tytuł jest obiecujący: Obcy jestem.
 I pozwólcie, że na początek przytoczę wam utwór związany z tytułem tego tomiku: Amnezja. Oto on: sam sobie się zapodziałem / w przezroczystej pamięci / poprzez którą widać inną stronę świata / niczym przez okno może / wypadłem i lecę w dół albo w górę / obok mnie / imię i nazwisko znam je / ale nie mogę znaleźć / drogi skąd dokąd / obcy jestem / bez twarzy i słowa // znikąd do- / -nikąd.
 Przeczytajcie ten wiersz powoli, bo tu pada owo obcy jestem.

Czytaj więcej: „Obcy jestem” Stefana Jurkowskiego