Z DNIA NA DZIEŃ, Z TYGODNIA NA TYDZIEŃ

„Pomerania” wrześniowa

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: poniedziałek, 23, wrzesień 2019

Pojawił się dziewiąty tegoroczny numer kaszubskiego miesięcznika społeczno-kulturalnego „Pomerania” (nr 9 [534] 2019). Wewnątrz numeru znajdziemy osobno paginowaną wszywkę dodatku edukacyjnego „Najô Ùczba” (nr 7/129). A przy numerze jest kwartalny bezpłatny literacki dodatek kaszubskojęzyczny ”Stegna” 3/2019 [53].
Wrześniowe wydanie otwiera rozmowa Sławomira Lewandowskiego z Jerzym Fijasem, byłym burmistrzem Brus, jednym z inicjatorów I Zjazdy Kaszubów w Chojnicach „Nie organizowaliśmy zjazdu, organizowaliśmy manifestację!”
A co dalej w numerze? Między innymi:

„Evviva l’arte! Aleksandra Baliszewska-Walicka” – życiorys twórczy opracował i z solenizantką rozmawiał Piotr Schmandt (‘Ludzie’);

Stanisław Salmonowicz: „Wrzesień 1939 okiem historyka” (‘historia’);

Rafał Nowakowski: „Chleb nasz powszedni. Jaki jest, jakim być powinien, gdzie go szukać” (‘Smaki i aromaty Pomorza’);

Czytaj więcej: „Pomerania” wrześniowa

„Protokół Kulturalny” nr 70 – 2019

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: niedziela, 22, wrzesień 2019

Dotarł do naszej redakcji siedemdziesiąty już, a trzeci w tym roku, numer poznańskiego kwartalnika „Protokół Kulturalny”. Przypomnijmy: pismo wydawane jest przez Klub Literacki „Dąbrówka” – Piątkowskie Centrum Kultury PSM. W bieżącym numerze, liczącym 20 stron formatu A4, wykorzystano zdjęcia poznańskiego poety i fotografa Ryszarda Mejzy. Bliżej o twórcy pisze na ostatniej stronie Margareta Wysocka. A periodyk otwierają dwa wiersze zmarłych w tym roku Ewy Najwer (1933 – 2019) „Buty” oraz Tadeusza Wyrwy-Krzyżańskiego (1947 – 2019) „*** (Ja, siwe dziecko, lokator niedomności…)”.
Co dalej?

Artykuły / eseje: Anna Kokot-Nowak „Boski przybłęda” (o Bolesławie Leśmianie); Jarosław Bałdyga „Ta stara szkoła straszenia” (o Howardzie Phillipsie Lovecrafcie); Robert Kowalski „W kręgu wieszcza” (o Annie Józefie Marii Deybel); Sebastian Walczak „Krytyczna analiza psychiczna” (Katarzyna Mulet: „Analiza psychokrytyczna poezji Stanisława Barańczaka”, „Przestrzeń teorii” nr 16, Poznań 2011); Stanisław Romaniuk „Sny na jawie – II”, Maria Magdalena Pocgaj: „Kobieta czesząca się” (o Edgarze Degasie), Artur Dudziński „Tołga” (dokończenie tekstu z poprzedniego numeru).

Czytaj więcej: „Protokół Kulturalny” nr 70 – 2019

„Po Rzymie. Szkice włoskie” Piotra Kępińskiego

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: piątek, 20, wrzesień 2019

Jerzy Żelazny

TŁUMY SPOCONYCH TURYSTÓW

Rzeczywistość miesza się w Rzymie z mitem, świat wspaniałego antyku i przepysznych galerii styka się tutaj z fałszem, korupcją i dziurami w drogach - to zdanie wyjęte z pierwszego tekstu pt. Rzym się burzy było mi niejako mottem podczas lektury tej znakomitej eseistycznej książki - Po Rzymie. Szkice włoskie Piotra Kępińskiego. Taki obraz Włoch - dwuwartościowy, przeciwstawny lub dwuznaczny wyłania się z tej książki. Z jednej strony przepych, piękno architektury, wspaniałe krajobrazy, słynne kościoły, a obok kupy śmieci, rozpadające się domy i tłum turystów, koniecznie spoconych (to określenie pojawia się wielokrotnie), okupujący place, skwery, oblegający zabytki, jedzący kanapki w kościołach podczas nabożeństwa, na słynnych Schodach Hiszpańskich, bezdomni, migranci różnych kolorów skóry i narodowości, przeróżni włóczędzy i cwaniacy, wrzeszczące Włoszki, fetor miesza się z wytwornymi zapachami.

To dominujące wrażenie podczas lektury tej książki. Zapachy, trzaski i wrzaski autor zatytułuje jeden z esejów, w którym opisze przeróżne zapachy z restauracji i nie tylko. Ludzie jednak na to nie zwracają uwagi. Wszyscy przyzwyczaili się do smrodu i śmieci w pojemnikach, które stoją gdzie popadnie – pisze eseista w innym miejscu. (str. 9)
Odmienny to obraz Italii od tego z przewodników turystycznych, folderów, pocztówek, kolorowych czasopism, z ceremonii religijnych lub ten, który wyłania się z opowieści tych, którzy odwiedzili Wieczne Miasto.

Czytaj więcej: „Po Rzymie. Szkice włoskie” Piotra Kępińskiego

„Czarne łzy” Krzysztofa Wałowskiego

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: czwartek, 19, wrzesień 2019

Leszek Żuliński

NIESPODZIEWANY DEBIUT

Uwaga: to jest debiut! Autor już co najmniej od ponad 30 lat pisał wiersze, ale dopiero teraz zdecydował się na wydanie książki.
Postać to osobliwa, o ciekawym życiorysie, więc może od tego zacznijmy…
Tak więc Krzysztof Wałowski przez 30 lat mieszkał w Australii. Gdy „zainstalował się” na powrót w Polsce, to długo nie zdradzał swojego wierszowania. Aż przyszedł ten dzień. 7 września w Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta (prowadzonym tak cudnie przez Janka Rodzenia od lat) pokazał nam swój tom wierszy pt. czarne łzy. Między innymi towarzyszył mu mój wieloletni przyjaciel z Australii, prozaik Alek Silber, który specjalnie przyjechał na to wydarzenie. No i musiał, bo w końcu jego posłowie towarzyszy tej książce, nie mówiąc o jego wieloletniej znajomości z Wałowskim.

Tom liczący 158 stron podzielony jest na dwie części. Pierwsza nosi tytuł Serce w bandażu, druga Bezdroża kochania. Ponadto każda część ma swoje podtytuły (w sumie jest ich osiem) – wszystko to bardzo starannie pogrupowane. No i layout całości jest znakomicie zrobiony edytorsko. Grafika i kolorystyka poszczególnych części znakomita. I trzeba tu dodać, że tę grafikę ładnie zrobił sam Autor. Jednym słowem: porządna, barwna robota!

Czytaj więcej: „Czarne łzy” Krzysztofa Wałowskiego

Kolberg w kąpielisku morskim Sopot

Kategoria: z dnia na dzień Opublikowano: środa, 18, wrzesień 2019

Jacek Klimżyński

Zachwytów krajobrazem morskim nie odnotował, choć morza prawdopodobnie nigdy wcześniej nie widział. Podczas swej jedynej podróży na Pomorze w 1875 r. był już w zaawansowanym wieku, a sama podróż miała ściśle badawczy cel. Przez półtora miesiąca latem wspomnianego roku zbierał interesujące go materiały z rozległego obszaru kaszubszczyzny. Ich plon późniejszym badaczom folkloru i etnografii nie okazał się szczególnie przydatny, z wyjątkiem zagadnień dotyczących obrzędowości i jak zawsze pieczołowicie zbieranych teksów pieśni wraz z ich melodiami.

Oskar Kolberg (1814-1890) był gruntownie wykształconym muzykiem. Od wczesnych lat dziecinnych pobierał lekcje gry na fortepianie, a studia muzyczne kontynuował u Józefa Elsnera (1830), Ignacego Franciszka Dobrzyńskiego (1932-34), a w latach 1835-36 podjął studia kompozytorskie w Berlinie, równolegle z kursami buchalterii w akademii handlowej.

Zachęcony serdeczną opinią sędziwego J. Elsnera, który zaliczył go "do rzędu znakomitych artystów miasta Warszawy", podjął próby w dziedzinie kompozycji, na tyle chłodno przyjęte, że rychło ich zaniechał. Krytycznie oceniając swoje umiejętności pianistyczne, nie podjął działalności koncertowej. Poprzestał na udzielaniu lekcji gry na fortepianie, by pod koniec lat 30. XIX w. zainteresować się zagadnieniami folkloru muzycznego na tyle mocno i owocnie, że w tej właśnie dziedzinie zasłynął w historii kultury polskiej.

Czytaj więcej: Kolberg w kąpielisku morskim Sopot